ใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแดง เกิดจากอะไร ทำยังไงดี? เช็ก 6 สาเหตุพร้อมวิธีแก้

ตาแดงแล้วต้องทำอะไรก่อน? ขั้นตอนปฐมพยาบาลเบื้องต้น

1. ถอดเลนส์ออกทันที ด้วยมือที่ล้างสะอาด อย่าฝืนใส่ต่อเพราะจะยิ่งซ้ำเติมการอักเสบ
2. อย่าขยี้ตา เพราะอาจทำให้กระจกตาถลอกและเชื้อโรคกระจาย
3. เก็บเลนส์ไว้ก่อน อย่าเพิ่งทิ้ง — หากต้องพบแพทย์ เลนส์และตลับจะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยหาสาเหตุได้ง่ายขึ้น
4. พักตาโดยไม่ใส่เลนส์อย่างน้อย 1-2 วัน สลับมาใส่แว่นแทน แล้วสังเกตว่าอาการดีขึ้นหรือไม่
5. ใช้น้ำตาเทียมชนิดไม่มีสารกันเสียช่วยได้ แต่ห้ามใช้ยาหยอดตาแก้แดงที่มีฤทธิ์หดเส้นเลือดต่อเนื่อง เพราะเป็นการกลบอาการโดยไม่แก้ต้นเหตุ

ถ้าพักตาแล้วอาการหายสนิท ค่อยกลับมาใส่เลนส์คู่ใหม่หรือเลนส์ที่ล้างสะอาดแล้ว แต่ถ้ากลับมาใส่แล้วแดงอีกทุกครั้ง แปลว่าต้นเหตุยังอยู่ ให้ไล่เช็กตามตารางด้านบน

สัญญาณอันตราย: ตาแดงแบบไหนต้องรีบพบจักษุแพทย์

ตาแดงจากการระคายเคืองทั่วไปมักดีขึ้นภายใน 1-2 วันหลังพักเลนส์ แต่ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ อย่ารอ ให้พบจักษุแพทย์ทันที

• ปวดตามาก หรือปวดลึกในลูกตา
• ตามัว มองไม่ชัดแม้ถอดเลนส์แล้ว
• แพ้แสง สู้แสงไม่ได้ผิดปกติ
• ขี้ตาสีเขียวหรือเหลืองปริมาณมาก
• เห็นจุดขาวหรือฝ้าบนตาดำ
• ตาแดงข้างเดียวรุนแรงและแย่ลงเรื่อยๆ

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของกระจกตาอักเสบติดเชื้อ ซึ่งหากปล่อยไว้อาจกระทบการมองเห็นถาวร ดูวิธีแยกอาการอย่างละเอียดได้ใน 7 สัญญาณตาติดเชื้อจากคอนแทคเลนส์

ป้องกันไม่ให้ตาแดงซ้ำ: เลือกเลนส์และดูแลให้ถูกตั้งแต่ต้น

ทางป้องกันที่ได้ผลที่สุดคือจัดการที่ต้นเหตุ เริ่มจากวินัยพื้นฐาน ล้างมือก่อนจับเลนส์ทุกครั้ง ถูเลนส์ก่อนแช่ ไม่ใส่เลนส์นอน ไม่ให้เลนส์โดนน้ำประปา และจำกัดชั่วโมงใส่ตามที่เหมาะกับวัสดุ ดูตารางชั่วโมงที่ปลอดภัยแยกตามวัสดุได้ที่ คอนแทคเลนส์ใส่ได้กี่ชั่วโมงต่อวัน?

ถัดมาคือเลือกวัสดุเลนส์ให้ตรงกับพฤติกรรม ถ้าคุณใส่เลนส์วันละเกิน 8 ชั่วโมงเป็นประจำ วัสดุ Silicone Hydrogel จะช่วยลดปัญหาตาแดงจากการขาดออกซิเจนได้มาก เช่นเลนส์รายเดือนกลุ่ม Silicone Hydrogel ของ Glitzlens (320 บาท/คู่ ค่าอมน้ำ 48%) ที่ให้ออกซิเจนผ่านมากกว่า Hydrogel ทั่วไปราว 10 เท่า หรือถ้าตาแดงจากการแพ้น้ำยาบ่อยๆ การเปลี่ยนมาใช้เลนส์รายวันแบบใช้แล้วทิ้งจะตัดปัญหาน้ำยาและการสะสมคราบไปเลย

สุดท้าย เลือกซื้อเลนส์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้องเท่านั้น เพราะเลนส์ไม่ได้มาตรฐานคือความเสี่ยงตาแดงและติดเชื้อที่ป้องกันได้ง่ายที่สุดตั้งแต่ก่อนจ่ายเงิน

คำถามที่พบบ่อย

ตาแดงจากคอนแทคเลนส์ กี่วันหาย?

ถ้าเป็นการระคายเคืองทั่วไป เมื่อถอดเลนส์และพักตา อาการมักดีขึ้นภายใน 24-48 ชั่วโมง แต่ถ้าเกิน 2 วันแล้วยังแดง หรือมีอาการปวดตา ตามัว ขี้ตาเยอะร่วมด้วย ควรพบจักษุแพทย์เพราะอาจเป็นการอักเสบหรือติดเชื้อที่ต้องรักษาด้วยยา

ตาแดงอยู่ ใส่คอนแทคเลนส์ต่อได้ไหม?

ไม่ควรใส่จนกว่าตาจะหายแดงสนิท การฝืนใส่เลนส์ทับตาที่กำลังอักเสบจะทำให้อาการแย่ลงและเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ ระหว่างพักให้สลับมาใส่แว่นแทน และเมื่อกลับมาใส่ ควรเริ่มด้วยเลนส์คู่ใหม่หรือเลนส์ที่ล้างฆ่าเชื้อสะอาดแล้ว

ใช้ยาหยอดตาแก้ตาแดงได้ไหม?

น้ำตาเทียมชนิดไม่มีสารกันเสียใช้บรรเทาอาการระคายเคืองได้ แต่ยาหยอดตาสูตรลดตาแดงที่ออกฤทธิ์หดเส้นเลือดไม่ควรใช้ต่อเนื่อง เพราะแค่กลบอาการชั่วคราวและอาจทำให้ตาแดงเด้งกลับหนักกว่าเดิม ส่วนยาหยอดที่มีสเตียรอยด์หรือยาปฏิชีวนะ ต้องให้จักษุแพทย์สั่งเท่านั้น

ตาแดงข้างเดียวกับสองข้าง บอกอะไรต่างกัน?

ตาแดงสองข้างพร้อมกันมักมาจากสาเหตุที่กระทบทั้งสองตา เช่น ตาแห้ง แพ้น้ำยา หรือใส่เลนส์นานเกิน ส่วนตาแดงข้างเดียวที่รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะถ้ามีปวดตาหรือตามัวร่วม มีโอกาสเป็นการติดเชื้อหรือแผลที่กระจกตาข้างนั้น ควรพบแพทย์เร็วที่สุด

แหล่งอ้างอิง

• American Academy of Ophthalmology (AAO) — ข้อแนะนำการดูแลดวงตาสำหรับผู้ใช้คอนแทคเลนส์ (https://www.aao.org)
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — สุขอนามัยการใช้คอนแทคเลนส์และการป้องกันการติดเชื้อที่ดวงตา (https://www.cdc.gov)
• ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย — ความรู้เรื่องภาวะตาแดงและการอักเสบของเยื่อบุตา
• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — ข้อกำหนดคอนแทคเลนส์ในฐานะเครื่องมือแพทย์ (https://www.fda.moph.go.th)

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการผิดปกติที่ดวงตา ควรหยุดใช้เลนส์และพบจักษุแพทย์ | คอนแทคเลนส์เป็นเครื่องมือแพทย์ ควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีเลขทะเบียน อย. ถูกต้อง